Bu infeksiyalar nima va ular qayerdan paydo bo’ladi?
Ichak infeksiyalari - bu oshqozon va ichaklarda yallig'lanishga olib keladigan kasalliklarning umumiy nomi. Ular bir yoki bir nechta mikroorganizmlar: bakteriyalar, viruslar, parazitlar yoki zamburug'lar sababli yuzaga kelishi mumkin. Ma'lumki, ichak infeksiyalari bolalar orasida kasallikning tarqalish sabablari orasida O’RVI – O’tkir respirator virusli infeksiyadan keyin ikkinchi o'rinni egallaydi ¹.
Infeksiya qo’zg’atuvchilari organizmga turli usullar bilan kirib oladi. Ko'pincha ular infeksiya yuqqan odamlar yoki hayvonlardan, kam hollarda esa yuvilmagan oziq-ovqat vositalari yoki ifloslangan suvni iste'mol qilish orqali yuqadi¹. Yozda bolaga infeksiyani yuqtirish juda oson: boshqa bola bilan o'ynash, to'g'ridan-to'g'ri daraxtdan olma uzib yeyish yoki cho'milish paytida tasodifan suvni yutib yuborish infeksiya yuqtirish uchun yetarli bo'lishi mumkin.
Eng keng tarqalgan ichak infeksiyalaridan biri – rotavirus infeksiyai. Tadqiqotlarga ko'ra, deyarli har bir bola 2 yoshga to'lgunga qadar bu kasallikni boshdan kechiradi. 60% dan ortiq bolalar esa qayta kasallanadilar².
Ichak infeksiyalari quyidagi belgilarga ega. Ko’pincha quyidagi belgilar kuzatiladi:
-
ko’ngil aynashi;
-
qusish;
-
diareya – ich ketishi;
-
qorin sohasidagi og’riq;
-
holsizlik;
-
ishtahaning yo’qolishi;
-
isitma - bezgak.
Kasallik alomatlari 1-2 hafta, kamdan-kam hollarda esa 2 haftadan ko'proq davom etadi¹-⁴.
Ichak infeksiyalari qanday davolanadi?
Ichak infeksiyalarining og’ir shakllari kasalxonada davolaniladi. Agar kasallik yengil shaklda kechsa, odatda uyda davolash tavsiya etiladi.
1. Birinchidan, namlikni saqlab qolish muhimdir.
Ushbu asoratning xavfi juda yuqori, chunki qusish va diareya – ich ketish paytida organizm suv va tuzlarni yo'qotadi. Va organizmni suvsizlantirmaslik juda muhimdir: bu bolalarda ichak infektsiyalari bilan bog'liq o'lim holatining asosiy sababidir. Organizmda suv-tuzli balansini tiklash uchun dorixonalarda sotiladigan maxsus regidratsiya eritmalari mos keladi.
2. Ikkinchidan, isitmani tushirish talab qilinishi mumkin.
Agar bolaning isitmasi yuqori bo'lsa, uni tushirish kerak. Issiqlik ham suyuqlikning yo'qolishiga olib keladi va organizmning suvsizlanishga olib kelishi mumkin. Bunday holda, pediatrning tavsiyalariga qat'iy rioya qilish va isitma tushiruvchi preparatlarni bolaning yoshiga mos keladigan dozada berish kerak bo’ladi.
3. Uchinchidan, maxsus parhezga rioya qilish muhimdir.
Kasallik davrida bolaga yumshoq ovqatlar berish kerak. Kasallik odatda ishtaha pasayishiga olib keladigan bo'lsa-da, uni har 4-6 soatda ovqatlantirish kerak bo’ladi.
Ko’krak yoshidagi bolalar uchun maxsus dorivor aralashmalar mavjud. Bir yoshdan oshgan bolalarga 4-sonli parhezga rioya qilish tavsiya etiladi. Ovqat bug'langan yoki qaynatilgan holda tayyorlangan bo'lishi kerak. Yangi uzilgan mevalar, rezavorlar va sharbatlar bundan mustasno.
4. To'rtinchidan, ichak infektsiyalarida enterosorbentlarni (ularning eng mashhuri faollashtirilgan ko’mir - ugleroddir) qabul qilish tavsiya etiladi.
5. Beshinchidan, aksariyat hollarda ichak infektsiyalari viruslarni keltirib chiqaradi, shuning uchun viruslarga qarshi terapiya muhim ahamiyatga ega. Biroq, shunga o’xshash kasalliklarni davolash uchun maxsus ishlab chiqilgan dorilar yo'q. Shuning uchun ideal variant – bu tarkibida interferon alfa-2b mavjud bo’lgan preparatlardir. Masalan, VIFERON shamchalari. Ushbu dori vositasi o'ziga xos bo'lmagan virusga qarshi ta'sirga ega, ya'ni u har qanday virusga qarshi ta'sir ko’rsatadi. Viferon kasallikning aniq sababi bilan kurashadi, kasallikni yengishda immunitet tizimiga yordam beradi⁵. Preparat ehtiyotkorlik bilan ta’sir ko’rsatadi va hayotning birinchi kunlaridan boshlab chaqaloqlarga mos keladi. 7 yoshgacha bo'lgan bolalar uchun 150 000 ME dozasi tavsiya etiladi, kattaroq yoshdagi bolalar uchun 500 000 ME dozali shamchalar mos keladi.
Bundan tashqari, ayrim hollarda antibiotiklar qabul qilish tavsiya etilishi mumkin. Biroq ularni shifokor bilan maslahatlashmasdan qabul qilmaslik juda muhimdir ³ ⁴.
Farzandingiz sog'lom bo'lsin!
Qo’llab bo’lmaydigan holatlar mavjud. Mutaxassis maslahati talab qilinadi.
1) Bolalarda o'tkir ichak infektsiyalari diagnostikasi va davolash: Vrachlar uchun metodik tavsiyalar - М., RMAPO – 2012. – 47 s.
2) http://niidi.ru/dotAsset/91e2802d-ed31-40a1-b32b-c888f12c196c.pdf
3) https://cyberleninka.ru/article/n/ostrye-kishechnye-infektsii-smeshannoy-etiologii-u-detey/viewer
4) https://cyberleninka.ru/article/n/kishechnye-infektsii-u-detey/viewer
5) Timchenko V.N., Subbotina М.D., Kaplina Т.А., va boshqalar. Bolalarda oshqozon-ichak traktining virusli zararlanishida Viferon® preparatining klinik va laboratoriya samaradorligi // Pediatr. – 2018. – Т. 9. – No 3. – С. 41–48. doi: 10.17816/PED9341-48
