Размер шрифта

Цвет фона и шрифта

Изображения

Озвучивание текста

Обычная версия сайта

O‘tmishdagi kasallik yana qaytdi. Qizamiq haqida bilish kerak bo‘lgan asosiysi

Aksariyat qizamiqni o‘tmishdagi kasallik deb o‘ylagan bo‘lishi mumkin, ammo so‘nggi yillarda biz ushbu kasallikning tarqalishi haqida tobora ko‘proq eshitmoqdamiz. Ha, qizamiq hali ham biz bilan va xavfli bo‘lib qolmoqda¹.

Qizamiq nima?

Qizamiq - eng yuqumli kasalliklardan biridir. Uni havo- tomchi yoki havo- chang yo‘li orqali yuqadigan virus keltirib chiqaradi.

Ammo kasallik belgilari mavjud odamlardan uzoqroq bo‘lishni o‘zi kifoya deb o‘ylash noto‘g‘ridir: kasallik simptomlari paydo bo‘lishidan bir necha kun oldin bemor yuqumli bo‘ladi. Va bemor bilan shaxsiy aloqa qilishning hojati ham yo‘q: bu virus tanaga havo oqimi bilan, masalan, shamollatish tizimlari orqali kirishi mumkin¹.

Yuqumliligi tufayli bu kasallik bir vaqtlar haqiqiy falokatga aylangan. Masalan, 1875 yilda u Fiji² aholisining 25 foizini o‘ldirgan.

O‘sha paytlardan beri tibbiyot oldinga katta qadam tashlagan va qizamiqdan bunday zararni ko‘rish tasavvur qilish ham qiyin. Ammo tibbiyot hamjamiyatining ogohlantirishicha, qizamiq hali ham jiddiy asoratlarni keltirib chiqaradigan xavfli kasallikdir. Bu, ayniqsa, bolalar, homilador ayollar va immuniteti zaif odamlar uchun xavflidir³.

Qizamiqni qanday aniqlash mumkin?

Kasallik juda aybsiz boshlanadi - birinchi kunlarda u oddiy shamollashga o‘xshaydi. Birinchi navbatda, bemorda yo‘tal, burun oqishi, konyunktivit (ko‘zning shilliq qavatining yallig‘lanishi) va isitma paydo bo‘ladi. Ammo 3-5-kunlarda - qizamiqning asosiy farqlovchi belgisi- o‘ziga xos toshma ko‘rinadi. Ko‘pincha bu toshma yuqoridan pastgacha tushib boradi: birinchi navbatda yuz va bo‘yinda dog‘lar paydo bo‘ladi, keyin – qo‘llar, oyoqlar va tanada. Toshmaning rangi pushti bo‘lib, kasallikning rivojlanishi bilan dog‘lar o‘lchami odatda o‘sib boradi.

5-6 kundan keyin dog‘lar yo‘qola boshlaydi va bemor odatda tuzaladi.

Ammo qizamiq asoratlarga olib keladigan holatlar mavjud:

ko‘rlik;
ensefalit (miyaning xavfli shishishiga olib keladigan infeksiya)
kuchli diareya va natijada suvsizlanish;
eshitishni yo‘qotish;
pnevmoniya.

Odatda aynan asoratlar o‘limga olib keladi¹ ³.

Qizamiqdan qanday saqlanish mumkin

Bir paytlar vaksinalarning paydo bo‘lishi katta najotga aylandi. Emlash hali ham samarali himoya usuli bo‘lib qolmoqda - ular jamoaviy immunitetni yaratadi va bu kasalliklarga qarshi kurashda juda muhimdir².

Vaksina qarshi ko‘rsatma bo‘lganda va emlashga qo‘shimcha ravishda, virusli infeksiyalarning oldini olish uchun preparatlardan foydalanish mumkin.

Shifokorlar ko‘pincha tarkibida interferon mavjud bo‘lgan dori vositalarini tavsiya qiladilar. Interferonlar - viruslarning ko‘payishiga to‘sqinlik qiladigan va immunitet tizimini mustahkamlaydigan oqsillardir.

Kasal bo‘lib qolganda nima qilish kerak?

Agar o‘zingiz yoki bolangizda qizamiqqa shubha qilsangiz, albatta shifokor bilan maslahatlashing.

Va, albatta, odatda virusli infeksiyalar uchun tavsiya etiladigan choralarni ko‘rish muhim:

1) Dam olish. Kasallikni oyoqqa o‘tkazmaslik juda muhimdir. Birinchidan, bu bilan siz boshqalarga yuqtirmaysiz, ularning aksariyatida immunitet past bo‘lishi va kasallikni og‘irroq o‘tkazishi mumkin. Ikkinchidan, dam olish tananing tiklanishi uchun muhimdir. Ayniqsa, harorat ko‘tarilgan bo‘lsa.

2) Issiq va ko‘p suyuqlik ichish va to‘g‘ri ovqatlanish. Isitma tufayli kelib chiqadigan suvsizlanishning oldini olish uchun yetarli miqdorda suyuqlik ichish juda muhimdir. Choy, mevali ichimliklar va suv mosdir. Ovqatlanishda sut-sabzavotli diyetaga rioya qilish tavsiya etiladi.

3) Xonada toza havo. Xonadan tashqariga chiqqanda shamollatishni unutmang, lekin yelvizaklardan saqlaning.

4) Simptomatik davolash. Isitmalaganda (38-38,5 ° C gacha) haroratni tushiruvchi vositalar tavsiya etiladi. Shuningdek, o‘simliklar qaynatmalari bilan ko'z va burunni chayish kerak¹.

5) Virusga qarshi vositalar. Interferonga asoslangan preparatlar nafaqat profilaktika maqsadida, balki kasallik paytida vaziyatni yengillashtirish uchun ham tavsiya etiladi. Shunday qilib, virusga qarshi kurashish uchun VIFERON shamlaridan foydalanish mumkin.

Ma’lumki, qizamiq bilan immunitet tanqisligi rivojlanadi - interferon sintezi bloklanadi. Bu preparat esa immunitet tizimiga virus bilan kurashishga yordam beradi. Tadqiqotlarga ko‘ra, VIFERON tiklanishni tezlashtiradi va asoratlar xavfini sezilarli darajada kamaytiradi⁴.

Dori g‘amxo‘rlik bilan ta’sir qiladi, shuning uchun uni hatto eng jajji bolajonlarga ham buyuriladi. 150 000 XB shamlar hayotning birinchi kunlaridan boshlab chaqaloqlar uchun mosdir, 7 yosh va undan katta bolalar uchun esa 500 000 XB dozada tavsiya etiladi.

VIFERON dan butun oila foydalanishi mumkin: bu preparat nafaqat bolalar, balki kattalar, shu jumladan homilador ayollar uchun ham mos keladi⁵ ⁶.

O‘zingiz va yaqinlaringizga g‘amxo‘rlik qiling.

Qarshi ko‘rsatmalar mavjud. Mutaxassis maslahati talab qilinadi.

Material quyidagi manbalar asosida tayyorlangan:

1) Департамент здравоохранения города Москвы. Корь: эпидемиологические особенности в период элиминации, современные возможности профилактики, диагностики и лечения. Значение серологического исследования популяционного иммунитета населения. Методические рекомендации №74. 2020 г.

(Moskva shahar sog‘liqni saqlash departamenti. Qizamiq: eliminatsiya davridagi epidemiologik xususiyatlari, profilaktika, diagnostika va davolashning zamonaviy imkoniyatlari. Aholi immunitetini serologik tadqiqotlar ahamiyati. Metodologiya tavsiyalari № 74. 2020)

2) Вакцины, которые спасли мир: как человечество победило оспу, корь и полиомиелит. https://mir24.tv/articles/16460481/vakciny-kotorye-spasli-mir-kak-chelovechestvo-pobedilo-ospu-kor-i-poliomielit

(Dunyoni qutqargan vaksinalar: insoniyat chechak, qizamiq va poliomiyelitni qanday yengdi. https://mir24.tv/articles/16460481/vakciny-kotorye-spasli-mir-kak-chelovechestvo-pobedilo-ospu-kor-i...

3) ВОЗ. Информационный бюллетень. Корь. https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/measles

(JSST. Axborot byulleteni. Qizamiq. https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/measles)

4) Тимченко В.Н., Калинина Н.М., Павлова Е.Б., Булина О.В., Каплина Т.А., Леоничева О.А., Выжлова Е.Н. Клинико-иммунологическая оценка эффективности применения рекомбинантного интерферона альфа-2b в терапии детей, больных корью. Журнал инфектологии. 2016;8(3):46-52.

( Timchenko V.N., Kalinina N.M., Pavlova E.B., Bulina O.V., Kaplina T.A., Leonicheva O.A., Vyzhlova E.N. Qizamiq bilan bolalarni davolashda rekombinant interferon alfa-2b dan foydalanish samaradorligini klinik va immunologik baholash. Infektologiya jurnali. 2016;8(3):46-52.)

5) Отчет от 25.02.2022 о результатах исследования III фазы по протоколу № ПКИ–03-2011 Версия 3.0 от 22.07.2013 г

(22.07.2013 № PKI–03-2011 bayonnomaga muvofiq III faza tadqiqotlar natijalari bo‘yicha 25.02.2022 hisobot 3.0-versiya.)

6) Интерфероны: Роль в патогенезе, место в терапии и профилактике заболеваний вирусной этиологии / Под редакцией Т.В. Косенковой, В.Ф. Беженаря, А.В. Горелова, В.В. Малиновской. — Москва : ООО «Издательство «Медицинское информационное агентство», 2024. — 304 с.

(Interferonlar: patogenezdagi o‘ni, virusli etiologiya kasalliklarning terapiyasi va profilaktikasidagi o‘rni / T.V. Kosenkova, V.F. Bejenar, A.V. Gorelov, V.V. Malinovskaya tahririda - Moskva: "Tibbiy axborot agentligi" nashriyoti, 2024. - 304 p.)

Qolgan maqolalar ham

Pediatriya Boladagi qizilcha: simptomlar va davolash Qizilcha – o‘tkir virusli kasallik bo‘lib, asosan bolalarda bo‘ladi (ayniqsa, ko‘pincha 3-4 yoshda). U kasal odamlardan yaqin aloqada bo‘lganlarga havo- tomchi yo‘li orqali yuqadi. Bemor inkubatsiya davrining oxirgi 7 kunida (ya’ni simptomlar boshlanishidan oldin) va toshma paydo bo‘lganidan keyin yana 21 kun ichida yuqumli hisoblanadi. Kasallik tug’ma qizilcha bilan tug‘ilgan chaqaloqlardan ham yuqishi mumkin: bu holda virus 2-2,5 yil davomida ancha uzoqroq ajralib chiqishi mumkin.

Ginekologiya Inson papilloma virusining ko'rinmas xavfi. Nimani bilish muhim Inson papilloma virusi - bu statistik ma'lumotlarga ko'ra, har 5 kishidan 4 tasida allaqachon mavjud yoki rivojlanadigan infeksiya. Bugun biz bu qanday virus ekanligi, uni o'zingizda borligiga qanday qilib shubha qilish mumkinligi va agar infeksiya borligi tasdiqlangan bo'lsa nima qilish kerakligi haqida gaplashamiz.

Ginekologiya Urogenital infeksiyalar: homilador avollar nimalar haqida bilishlari kerak Homiladorlik – bu ayollar hayotidagi alohida davr. Kichkina mo'jizaning dunyoga kelishini kutish juda ko'p quvonch keltiradi! Biroq shuni unutmaslik kerakki, bu vaqtda organizmda o'zgarishlar yuz beradi va ayrim kasalliklar xavfi ortadi.

Pediatriya Tez-tez kasal bo'ladigan bolalar haqida O’RVI – o’tkir respiratorli virus infeksiyasi bolalar orasida kasallanishning asosiy sababidir ¹. Va bu kasallik bizni unchalik qo'rqitmaydi: hammaga tanish bo’lgan oddiy shamollash. Bola tez-tez kasal bo'lsa, ana shunda tashvishlanish paydo bo'la boshlaydi.

Pediatriya Yoz faslida bolalarni kutayotgan xavf-xatarlar: rotavirus va boshqa ichak infeksiyalari Bizlarning ko'pchiligimiz yozni intiqlik bilan kutamiz. Haqiqatan ham, yoz – ajoyib fasl: quyosh yorqin nurlarini sochmoqda va tashqarida juda issiq ... Shunday qilib, oilang bilan dachaga chiqqing, cho’milishga borging, yoki tabiat qo’ynida hordiq olging keladi. Faqat bolaning kasalligi bunday o'yin-kulgiga soya solishi mumkin. Yaxshiyamki, yilning sovuq faslida bizni charchatgan shamollash yozda kamroq uchraydi. Biroq ichak infeksiyalari hali ham ota-onalarni hushyor bo'lishga majbur qiladi ¹.

Pediatriya Bolaning to'g'ri ovqatlanishi salomatlik garovidir Har bir ota-ona farzandining sog'lom, aqlli va baxtli bo'lib o'sishini xohlaydi.

Pediatriya Homiladorlik va emizish paytida ovqatlanish va vitaminlar Homiladorlikni rejalashtirish
Balansli va xilma-xil ovqatlanishni boshlash hech qachon kech emas.

Pediatriya Homilarlik vaqtida ishlash Homilador ayol qanday rejimda ishlashi mumkin va u qanday imtiyozlarga ega?

Pediatriya Bolaning jinsini qanday aniqlash mumkin Bolaning jinsini oldindan aniqlashning samarali usullari bormi? Bugun biz nima uchun ota-onalar uchun jinsni oldindan bilish muhimligi, aniqlashning qanday usullari mavjudligi va jinsga qanday omillar ta'sir qilishi mumkinligi haqida gaplashamiz.

Pediatriya Bolangizni o'z to'shagingizga yotqizish mumkinmi? Birgalikda uxlash - bu ona uchun qulay amaliyotdir, chunki chaqaloq unga yaqin joyda uxlaydi. Biroq, bu amaliyot o'zining ijobiy va salbiy tomonlariga ega.

Pediatriya Farzandingizni qanday emizish kerak Kirish

Ba'zida yangi ona uchun emizish qiyin bo'lishi mumkin. Ushbu jarayonni osonlashtirish uchun ushbu maqolada biz tuzgan tavsiyalarga amal qiling.